|
UYKU BOZUKLUKLARI NELERDIR?
İnsan saglıgnı ve yasam kalitesını olumsuz
yönde etkileyen birçok çesıt uyku bozuklugu mevcuttur.BUNLAR;
Uykuya dalma ve sürdürmede güçlük Uyanık kalamama Gündüz sık sık
uyuklama Uyku saatinde düzensizlikler Gece altını ıslatma Gece
uykusunda sürekli pozısyon degıstırme (huzursuz bacak sendromu )
Gece kabusları Uykuda dis gıcırdatmaları
UYKU APNESİ (UYKUDA NEFES DURMASI
)HASTALIGI HORLAMA
HORLAMA VE UYKU APNESİ HASTALIĞI
HORLAMA NEDİR?
Horlama çocuklarda ve yetıskınlerde sıkca
görulen bir saglık sorunu olup,altta yatan bir problem mutlaka
vardır.Daha çok burun içi yumusak damak,geniz ve küçük dil
bölgesinde bir patolojiden kaynaklanır.Yas iklerledıkce artmaya
devam eder.
HORLAMA NEDEN OLUR?
Horlamanın sebebı ,uyku esnasında ağız ve
burnun arkasındaki geniz bölgesındeki hava akımının azalması
sonucu olusur.Uyku esnasında tüm vücud kaslarında gevseme olur
ve sırtüstü yatıldıgı zaman yumusak ve küçük dilin geriye dogru
düsmesı sonrası horlamanın siddeti artar.Horlamanın siddettını
arttıran diger durumlar ise alkol ve bazı ilaç kullanımları
,asırı kilo alımı ,hastanın kısa genis boyun yapısı.alerji,üst
hava yolundaki tıkayıcı birçok problem,iri bademciklerin varlıgı
uzamıs ve genıslemıs küçük dil ,çocuklarda geniz etinin
varlıgı,burun içindeki patolojilerdir.Çocuklarda en sık sebep
iri bademcikler ve büyümüs geniz etının varlıgıdır.yetiskinlerde
ise burun tıkanıklıgı ve agıziçindeki küçük dil ve yumusak
damaktaki uzama ve sarkmalardır.
HORLAMA CİDDİ MİDİR?DAHA BÜYÜK PROBLEME
NEDEN OLURMU?
Hastanın sosyal yasantısını olumsuz etkileyen
özellıkle aynı evde kaldıgı esleri ve yakınlarını bazen
komsularını da etkileyen bir problamdir.düzenli bir uyku
alamadıgı için de gün içindeki aktıvıtelerını olumsuz etkikleyen
,gün içinde hastyanın kendını yorgun hissetmesine neden
olan,cinsel yasantısını olumsuz yönde etkileyen bir
problemdir.Ciddıyetın egöre etkilerıde degısmektedır
.siddetlendıkce ileride çok daha ciddi bir hastalık olan UYKU
APNESİ(UYKUDA NEFES DURMASI)HASTALIGI gelısebılır Asırı horlayan
kisilerde YÜKSEK TANSİYON horlamayanlara göre daha sık görülür.
HORLAMANIN TEDAVİSİ VAR MIDIR?
Horlamanın tedavısı çogu hastada vardır.önemli
olan hastanın ilgili doktor tarafından muaynesi yapıldıktan
sonra tespit edılen probleme göre tedavının
planlanmasıdır.örnegin,çocuklarda geniz etinin ve bademciklerın
alınması tüm sorunu çözecektir.Yine yetiskinlerde uygulanacak
bir diet programı ,alkolün kesilmesi yapılacak basit müdahaleler
horlamayı kesecektir.
HORLAMADA RADYOFREKANS TEDAVİSİ
NEDİR?ETKİSİ NASILDIR?
Yüksek frekanslı,düsük ısılı radyo
dalgalarının yumusak dokularda ,kaslarda ve mukozalarda yaptıgı
etki sonrası horlamaya neden olan bölgelerın titresimi
engellenerek horlama kaybolur .Uygun hasta seçimi çok önemlidır
ve uygun hastada çok iyi sonuçlar alınmaktadır.
UYKU APNESİ OLAN HASTALARIN BELİRTILERİ
NELERDİR?
Gece uykuda uyanma Siddetli horlama Sabah ağız
kurulugu ,bas agrısı,yorgunluk Gün içinde uyuklama Gün içinde
dikkatsizlik,konsantrasyon kaybı Araba kullanırken uyuklama
Oturuken uyuyakalma Yüksek tansiyon Kilo almaya devam etme yada
verememe Boyun etrafının kalınlasması Cinsel güçte ve istekte
azalama,iktıdarsızlık Depresyon Kolay sinirlenme Sık idrara
çıkma Asırı sinirlilik
UYKU APNESİ NEDEN CİDDİDİR?
Uyku apnesi veya siddetli horlaması olan
hastalarda uzun dönemde yüksek tansiyon ,kalp krizi ,kalp
yetmezligi,kalp ritim bozuklukları,felç ,ani ölum
,iktıdarsızlık,ve obesite riski artmıstır.Ayrıca gündüz
uyuklamalarına baglı olarak trafik ve is kazalarında artma
görulmektedır.
UYKU APNESİ TANISI NASIL KONULUR?
Hastalarda horlama ve uyku apnesıne neden
olabılecek patolojilerin ilgili hekim tarafından tespit
edılmesınden sonra POLİSOMNOGRAFİ denen uyku testi ile kesin
tanı konulur.
UYKU TESTİ (POLİSOMNOGRAFİ NEDİR?)NASIL
YAPILIR?
Uyku esnasında hastanın solunum
bozukluklarının tipini,hastalıgın ciddiyetını ,derecesını ve
olası problemın yerı hakkında bilgi verılen bır uykuda solunum
calısmasıdır.Uyku esnasında hastaya baglanan elektrodlar yardımı
ile hastanın tüm gece uykusu takip edılır ve vucudundaki bir çok
parametre degisiklikler, bilgisayara kaydedılır .Aynı
zamandavideo ile hastanın uykusu kaydedıldıgı için hasta daha
sonra kendını uyku esnasında bir tane uyku teknısyeni hastayı
sürekli takip eder ve yerlestırılen elektrodlarda veya kayıt
esnasında problem olursa anında müdahale eder.Hasta gece
tuvaletihtiyaçlarını gidermek istedigi zaman teknısyen
çalısanımız yardımcı olacaktır .Hastaya sunulan ortam mümkün
oldugunca hastane ortamından uzak sanki evde uyuyor seklındedır.
UYKU TESTİ BOYUNCA NELER ÖLÇÜLÜR?
- EEG:beyin dalgaları uykunun
safhalarını tayın için kaydedılır.
- EOG:Göz hareketleri yine uykunun
özellikle REM olarak isimlendirilen hızlı göz hareketleri
ile vasıflı kısmının tespiti için kaydedılır.
- EMG:Yani adele elektrıksel
aktıvıtesı çene altındaki adelelerin ve bacak adelesının
üstünde kaydedılır .Kasılmalar veya gevsemeler uykuda
gözlenmek istenen bazı olaylar hakkında bilgi verir.
- EKG:Yani kalp elektrik ,yükü
kaydedılır .Kalp hızı,düzensizlikleri uyku olayları ile
birlikte degerlendırılır.
- HAVA AKIMI:Burun ucuna takılan
kanülden gecen hava hızı kaydedılerek ne kadar ne hızda ne
sıklıkta nefes alınabıldıgi anlasılır
- GÖGÜS VE KARIN HACMİ GENİSLEMELERİ:Bunlar
da solunumda gögüs ve karnın iştirakını anlamak için
kaydedılır.
- HORLAMA:Ses olarak veya hava
akımındaki etkilerınden ölçülür.
- PARMAKTAN OKSİJEN DOYGUNLUGU KAYDI:Parmak
cildinden geçen kana ısık vererek dönen ısıktan kanın
oksıjene doygunlugnu anlamak Görüldügü gibi yukarıdakı
ölçumler vasıtasıyla uykunun 1 2 3 4 ve REM dönemlerınin
sürelerını kaç defa uyanma oldugnu horlama süresını dakıkada
veye saatte kaç nefes alınmıs nefes durmaları kaç defa olmus
nefes durmaları kaç dakıka sürmus ve ne türde olmus oksıjeni
ve kalbi nasıl etkilemis ritmik bacak kasılmaları olmus mu
gibi daha pek çok tastler yapılabılmektedır.
UYKU APNESİNİN TEDAVİSİ NASILDIR?
Tedavi saptanan probleme ve yapılan testın
sonucuna degisir.Hafif dereceli ,hastalıgı erken tespit edılen
hastalarda burun içindeki ergiliklere yönelik yada burun
etlerine yönelık yada yumusak damak ve küçuk dile yönelik
yapılcak cerrahi veya radyofrekans islemlerleproblem ortadan
kaldırılabılır.Ayrıca hafıf dercelı horlaması yada apneleri olan
hastalara kilo verme,alkolden uzak durma bazı ilaçları
kullanmama yan yatma gibi koruyucu önlemler önerilir.ileri
dereceli hastalıgı olan hastalarda gece boyuncaüst hava yolunu
açık tutan maske ile uygulanan pozıtif basınç veren C.PAP yada
Bİ.PAP denılen cihazlar kullanılır .Ayrıca bazı özel agız içine
yerlestirilen protezlerden de faydalanılmaktadır.Tedavi hastadan
hastaya degismektedir .ilgili hekim tarafından degerlendırılır.
DİGER UYKU BOZUKLUKLARI NELERDIR?
- Narkolepsi(gün içinde önune gecılmeyen
uykuye dalma )
- Periodik bacak kasılmaları veya huzursuz
bacak sendromu Parasomnia (uykuda konumsa ,dis gıcırdatma
,gece kabusları)
|